Frei Martín Sarmiento, nace en Vilafranca do Bierzo o 9 de marzo de 1695 , o seu nome era Pedro José , era fillo de Alonso García Gosende e de Clara de Balboa Sarmiento, e o cuarto dos seu fillos do matrimonio. Aos catro meses de nacer a súa familia desprazase a Pontevedra. O seu pai que era mestre de obras, vai de correo maior. A súa infancia a pasa en Pontevedra. En 1710 ingresa no convento de San Martín de Madrid como novicio, se fai frade benedictino en 1711 e comeza os seus estudios de Artes e Filosofía, estudia teoloxía en Salamanca en 1714. En 1717 vai de paséante ao mosteiro benedictino de San Pedro de Eslonza (León), situado nun punto estratéxico,na confluencia do Camiño Real procedente de Castela e o de Santiago. No 1723 vai o convento de Celorio en Llanes (Asturias), e ao de San Vicente en Ovieu onde coñece a Feijoo, forxándose unha estreita amistade. 1715 se instala Madrid pero realiza frecuentes viaxes a Galicia. En 1730 comeza os seus estudios sobra a etimoloxía das linguas de España. En 1745 viaxa a Galicia tomando contacto de novo co idioma que de neno e adolescente usara, a volta a Madrid, tras unha estadía galega de sete meses, escribe o Coloquio de 24 gallegos rústicos, obra que lle serve de base para facer un comentario lingüístico das voces nela recollidas. Sarmiento en 1751 preocupase pola Botánica. A súa opinión é moi apreciada na súa época polo rei e os seus conselleiros é o precursor do Real Xardín Botánico e impulsor das bibliotecas públicas e xardíns nas cidades. Foi un gran defensor do padre Freijoo. Mantivo unha constante preocupación polo estudio da lingua e da cultura galegas. No seu tempo en vez de admirar o castelán, fai obxecto do seu estudio a lingua galega, a mais desprestixiada de España, comparándoa coa portuguesa e castelán e cosiderandoa pola súa latinidade mais pura que estas. O seu pensamento cara a Galicia é a defensa da súa cultura e lingua e a necesidade da súa promoción social e económica. Non é un home do seu século (XVIII) é un adiantado do século XIX . As súas obras non son publicadas deica mediados do século XIX e o son polo empeño de Murguía, entende o galego cos mesmos dereitos que o portugués ou castelán e que debe se ser usado en todas as manifestacións culturais: como o ensino que debe ser en galego, como o seu uso por parte dos estamentos públicos (funcionarios, clero,..), así como a redacción de diccionarios e creación literaria. Pero ten claro que para o seu século XVIII, os propios galegos "ilustrados" súas ideas non eran entendidas.
Deixou, na literatura, escritas 1200 coplas en galego, que atribuíu a un personaxe real, O tío Marcos da Portela, aldeán pícaro e gracioso, que reproducía a fala popular da península do Morrazo. Morre en 1772.
Obras








Obras










Obras
 Obras:

84-453-1641-9 - Escritos geográficos (1996) Editor: Xunta de Galicia,Diario Oficial de Galicia
84-604-2893-1 - Escritos sobre el Meco ; y La cruz de ferro (1992) Editor: Univ. Salamanca. Románica
84-604-1982-7 - De los atunes y sus transmigraciones ; Sobre...aliviar la miseria... (1992) Editor: Pensado Tomé, J.L.
84-7848-022-6 - Demostración crítico-apologética. (1989) [ Obra completa] Editor: Pentalfa Ediciones
84-7848-020-X (1989) [ Parte de obra completa: T.1] Editor: Pentalfa Ediciones
84-7848-021-8 (1989) [ Parte de obra completa: T.2] Editor: Pentalfa Ediciones
84-85311-70-1 - Obras póstumas (facs.) (1988) Editor: Alvarellos Editora Técnica
84-505-5373-3 - Noticia de la verdadera patria (Alcalá) de el Miguel de Cervantes (1987) Editor: Xunta de Galicia
84-95622-40-8- Disertación sobre las eficaces virtudes y uso de la planta llamada carquesa, conocida en Galicia por el nombre de Carqueixa.
84-95622-34-3 - Viaxe a Galicia. Editor: Toxosoutos


Obras de e sobre Frei Martín Sarmiento


84-607-1967-7 - A contribución científica de Frei Martín Sarmiento (2001) Álvarez Lires, Mari Editor: Alvarez Lires, Maria
84-7555-998-0 - Época de rosas; Confederación; Organización nacional; Presidencias de Mitre y Sarmiento; Guerra con Paraguay; Residencia de Avellaneda;-- (2001) [ Parte de obra completa: Vol. 2] Editor: Océano Grupo Editorial, S.A.
84-8302-669-4 - Sarmiento, un intelectual ilustrado (2001) Allegue Aguete, Pilar Editor: Edicións Xerais de Galicia, S.A.
84-370-3632-1 - De re bibliográfica : la biblioteca selecta de Fray Martín Sarmiento, 1748 (1998) Palasí Fas, María Teresa Editor: Universidad de Valencia. Servicio de Publicaciones =Universitat de València. Servei de Publicacions
84-89652-62-7 - Itinerario bergantiñán do padre Sarmiento (1998) Alonso Otero, María Leonor ; Giadas Álvarez, Luis Antonio Editor: Diputación Provincial de A Coruña. ImprentaProvincial
84-605-2705-0 - La panacea del P. Sarmiento, como fitoterapia eficaz contra ... (1995) Naveira Montero, Julio Editor: Naveira Montero, Julio
84-605-2413-2 - La panacea del P. Sarmiento y la hepatitis C (1995) Naveira Montero, Julio Editor: Naveira Montero, Julio
84-453-1242-1 - Fray Martín Sarmiento, testigo de su siglo : discurso pronunciado en la solemne apertura del curso académico 1972-1973, de la Universidad de Salamanca (1995) Pensado, J. L. Editor: Xunta de Galicia,Diario Oficial de Galicia
84-88635-06-0 - Cartas del padre Sarmiento al Duque de Medinasidonia (1995) Santos Puerto, José Editor: Instituto de Estudios Bercianos
84-87819-65-6 - Fray Martín Sarmiento : (1695-1772) (1994) Filgueira Valverde, José Editor: Fundación Pedro Barrié de la Maza, Conde de Fenosa
84-7507-731-5 - A filosofía ilustrada de Fr. Martín Sarmiento (1993) Allegue Aguete, Pilar Editor: Edicións Xerais de Galicia, S.A.
84-7492-560-6 - Pantometra del Padre Sarmiento, la (1991) Basanta Campos, José Luis Editor: Ediciós do Castro
84-86214-73-4 - Creación y egocentrismo en la obra de Sarmiento (1991) Esteve, Juan P. Editor: Editorial Pliegos
24.- 84-7848-023-4 - Indice General Alfabético : obras de Feijoo y Sarmiento (facs.1774) (1989) Santos, José Editor: Pentalfa Ediciones
84-505-0138-5 - Fr. Martín Sarmiento : La educación de la juventud. Edición y estud (1984) Pensado, J. L. Editor: ORG. OF. ADMON.
84-7492-134-1 - Coplas galegas do Padre Sarmiento, as (1982) Axeitos Agrelo, Xosé Luis Editor: Ediciós do Castro
84-300-4015-3 - Fray Martín Sarmiento (1981) Filgueira Valverde, José Editor: Banco del Noroeste
84-300-4550-3 - Ideas y sistema de la historia en Fr. Martín Sarmiento (1981) Filgueira Valverde, José Editor: AUTOR-EDITOR
84-600-1878-4 - Fr. Martín Sarmiento. Viaje a Galicia (1745) (1975) Pensado, J. L. Editor: Universidad de Salamanca
84-8121-623-2 - O Padre Sarmiento e o seu tempo : actas do Congreso Internacional do Tricentenario de Fr. Martín Sarmiento (1695-1995) : Santiago de Compostela, 19 de mayo al 3 de junio de 1995 [ Obra completa] Congreso Internacional do Tricentenario de Fr. Martín Sarmiento(1995. Santiago de Compostela) Editor: Universidad de Santiago de Compostela
84-7481-936-9 - Colección de voces y frases gallegas de Fr. Martín Sarmiento Editor: Universidad de Salamanca. Ediciones Universidad Salamanca
84-7481-927-X - Viaje a Grecia (1745), Fray Martín Sarmiento Editor: Universidad de Salamanca. Ediciones Universidad Salamanca